CÁCH Ủ PHÂN CÁ VỚI NẤM TRICHODERMA: GIẢI PHÁP THAY THẾ PHÂN BÓN HÓA HỌC
Huỳnh Nha
Thứ Năm,
28/08/2025
Trong nông nghiệp hữu cơ, ủ phân cá với nấm Trichoderma đang được nhiều bà con lựa chọn thay cho phân bón hóa học. Phân cá giàu đạm và vi lượng, kết hợp với Trichoderma giúp phân hủy nhanh, khử mùi hôi, diệt mầm bệnh và cải tạo đất. Đây là giải pháp tiết kiệm, bền vững, vừa nuôi cây khỏe, vừa giữ đất tốt, cùng Cây giống Cần Thơ tìm hiểu ngay cách ủ phân cá với nấm Trichoderma ngay trong bài viết dưới đây nhé!
1. Vì sao nên ủ phân cá với nấm Trichoderma?
Trong xu hướng nông nghiệp hữu cơ, nhiều bà con đã bắt đầu tìm cách giảm phụ thuộc vào phân bón hóa học. Một trong những giải pháp được ưa chuộng nhất hiện nay chính là ủ phân cá với nấm Trichoderma.
- Phân cá: nguồn đạm tự nhiên, giàu axit amin, vitamin và khoáng chất.
- Trichoderma: vi sinh vật có lợi, giúp phân hủy hữu cơ nhanh, khử mùi, đồng thời ức chế nấm bệnh và tuyến trùng hại rễ.
Khi kết hợp, hỗn hợp này không chỉ tạo ra loại “phân bón kép” – vừa giàu dinh dưỡng vừa phòng bệnh, mà còn góp phần phục hồi đất, làm tơi xốp và nâng cao sức đề kháng cho cây. Bà con thường nói vui: “Một mũi tên trúng hai đích, cây vừa no vừa khỏe, đất vừa sạch vừa bền”.
2. Lợi ích của phân cá ủ với Trichoderma
Cung cấp dinh dưỡng tự nhiên
- Giàu đạm hữu cơ, kali và vi lượng dễ tiêu.
- Thích hợp cho rau màu, cây ăn quả, hoa kiểng (nhất là hoa lan).
Bảo vệ rễ và phòng bệnh
- Trichoderma ức chế nấm hại như Fusarium, Rhizoctonia, Pythium.
- Giảm thiểu tuyến trùng – kẻ thù số 1 của rễ cây.
Cải tạo đất, phục hồi hệ vi sinh
- Làm đất tơi xốp, giàu hữu cơ, giữ ẩm tốt.
- Tạo môi trường sống cho hệ vi sinh vật có lợi phát triển.
3. Nguyên liệu và dụng cụ cần chuẩn bị
Nguyên liệu (cho 1 phuy nhựa 200 lít)
- 30-50kg cá tươi hoặc cá vụn (có thể tận dụng đầu, xương, cá nhỏ).
- 3-5kg mật rỉ đường.
- 1-3 gói chế phẩm Trichoderma (dạng bột hoặc viên).
- 100-200g SA và Ure (tùy chọn, giúp tăng đạm).
- 120-150 lít nước sạch.
Có thể bổ sung EM, Bacillus hoặc Nano Tricho để tăng hiệu quả.
Dụng cụ
- Phuy nhựa có nắp đậy kín.
- Gậy khuấy dài.
- Ống thoát khí hoặc vải che.
- Máy sục khí (nếu có) để cung cấp oxy, hạn chế mùi hôi.
4. Quy trình ủ phân cá với nấm Trichoderma
Bước 1: Kích hoạt vi sinh
Hòa Trichoderma (và chế phẩm sinh học khác) vào nước sạch, sục khí hoặc khuấy liên tục 6–8 giờ. Đây là bước “đánh thức” hệ vi sinh.
Bước 2: Phối trộn nguyên liệu
- Cho mật rỉ đường, SA/Ure vào nước đã kích hoạt.
- Tiếp tục cho cá băm nhỏ vào, khuấy đều.
- Ép cá ngập dưới mặt nước để tránh thối.
Bước 3: Ủ và theo dõi
- Đậy kín nắp, có ống thoát khí.
- Tuần đầu khuấy đều 2-3 lần để cung cấp oxy.
- Sau 20-30 ngày, phân cá bắt đầu chín và có thể dùng; nếu muốn chất lượng tốt hơn, nên ủ 40-45 ngày.
Bà con nhớ nhé: nếu phân có mùi thối nồng, chứng tỏ thiếu men hoặc thiếu oxy, cần bổ sung chế phẩm hoặc khuấy lại ngay.
5. Cách sử dụng phân cá sau khi ủ
Pha loãng trước khi dùng
- Pha 1 lít phân cá với 100–200 lít nước.
- Lọc kỹ trước khi phun lá hoặc tưới gốc.
Thời điểm thích hợp
- Sau khi trồng/cấy ghép cây non.
- Trước và sau khi cây ra hoa, đậu trái.
- Sau thu hoạch để cây hồi phục.
- Thực hiện định kỳ 10–15 ngày/lần, cây sẽ xanh tốt, bông to trái ngọt.
6. Một số lưu ý quan trọng khi ủ phân cá
- Cá phải luôn ngập trong nước, không để trồi lên.
- Đậy kín, đặt phuy ở nơi thoáng mát, tránh nắng gắt.
- Có thể thêm vỏ cam, bã chè, bã cà phê để giảm mùi hôi.
- Nếu xuất hiện váng trắng/ xanh → phân chưa chín, cần ủ thêm.
Những câu hỏi thường gặp về cách ủ phân cá với nấm Trichoderma
1. Ủ phân cá với nấm Trichoderma bao lâu thì dùng được?
Thông thường, sau 20-30 ngày phân có thể sử dụng, nhưng để đạt chất lượng tốt nhất, bà con nên ủ từ 40-45 ngày.
2. Nếu phân cá bị mùi thối nồng thì xử lý như thế nào?
Nguyên nhân thường do thiếu oxy hoặc chưa đủ vi sinh. Bà con có thể khuấy đảo thêm, bổ sung Trichoderma hoặc chế phẩm EM.
3. Có thể ủ phân cá chung với phân gà, phân bò được không?
Hoàn toàn có thể. Việc kết hợp sẽ làm giàu thêm nguồn dinh dưỡng, đồng thời Trichoderma sẽ phân hủy nhanh chất hữu cơ, giảm mùi hôi và diệt mầm bệnh trong phân chuồng.
4. Phân cá ủ với Trichoderma dùng cho cây gì tốt nhất?
Phân này thích hợp cho hầu hết các loại cây: rau màu, cây ăn quả, hoa kiểng, đặc biệt là hoa lan.
5. Có cần lọc phân trước khi sử dụng không?
Nên lọc trước khi phun lá để tránh cặn bít vòi phun. Nếu tưới gốc thì không cần lọc kỹ, chỉ cần pha loãng đúng tỷ lệ (1 lít phân cá/100 - 200 lít nước).
6. Khi nào là thời điểm bón phân cá hiệu quả nhất?
Tốt nhất là sau khi cây bén rễ, trước - sau khi ra hoa, lúc đậu trái và sau thu hoạch.
Cách ủ phân cá với nấm Trichoderma không chỉ là giải pháp thay thế phân bón hóa học, mà còn là hướng đi bền vững cho nông nghiệp hiện đại. Nguồn phân hữu cơ này vừa giàu dinh dưỡng, cải tạo đất, phòng bệnh, lại vừa tiết kiệm chi phí. Nếu bà con kiên trì áp dụng, chắc chắn sẽ thấy hiệu quả khác biệt: cây khỏe - đất tốt - mùa màng bội thu. Đúng là “một vốn bốn lời” phải không bà con!