QUY TRÌNH XỬ LÝ ĐẤT BẰNG NẤM TRICHODERMA TRƯỚC KHI TRỒNG CÂY
Huỳnh Nha
Thứ Năm,
28/08/2025
Đất là nền tảng của cây trồng, nhưng nếu đất nhiễm nấm bệnh hay chai cứng thì cây rất dễ còi cọc, thối rễ, giảm năng suất. Giải pháp được nhiều nhà vườn tin dùng hiện nay là xử lý đất bằng nấm Trichoderma. Đây là phương pháp sinh học an toàn, giúp tiêu diệt mầm bệnh, cải tạo đất và tạo môi trường lý tưởng để cây phát triển ngay từ đầu vụ.
Giới thiệu về xử lý đất bằng nấm Trichoderma
Đất – nền tảng của canh tác bền vững: Muốn cây khỏe, năng suất cao thì trước tiên đất phải “sạch” và giàu hệ vi sinh vật có lợi. Nếu đất bị nhiễm nấm bệnh, tuyến trùng hay tồn dư hữu cơ khó phân hủy, cây sẽ còi cọc, dễ chết yểu.
Vai trò của nấm Trichoderma: Đây là loại nấm đối kháng tự nhiên, có khả năng tiêu diệt hoặc kìm hãm các nấm bệnh hại (Fusarium, Pythium, Rhizoctonia, Sclerotium…), đồng thời phân hủy rơm rạ, chất hữu cơ và cải tạo đất.
Sử dụng Trichoderma để xử lý đất trước khi trồng cây không chỉ giúp phòng bệnh từ gốc mà còn tạo hệ sinh thái đất cân bằng, cây bén rễ nhanh, phát triển bền vững.
Bà con hay nói: “Đất mà được xử lý Trichoderma kỹ thì trồng cây yên tâm lắm, khỏi lo thối rễ, chết cây con nữa!”
2. Chuẩn bị trước khi xử lý đất
- Dọn sạch tàn dư thực vật: Nhổ bỏ cỏ dại, gốc rễ cũ, tàn dư cây trồng vụ trước. Nếu để sót, mầm bệnh có thể tồn tại và tái phát.
- Cày xới đất: Giúp đất tơi xốp, tăng khả năng thoát nước và tạo môi trường thuận lợi cho nấm Trichoderma hoạt động.
- Điều chỉnh độ ẩm: Đất không được quá khô hoặc quá ướt. Độ ẩm thích hợp khoảng 60-70%, tức là nắm đất lại thấy hơi kết dính nhưng không chảy nước.
3. Cách phối trộn nấm Trichoderma với phân hữu cơ
Nguyên liệu cần có:
- Phân chuồng hoai mục hoặc phân hữu cơ vi sinh.
- Chế phẩm nấm Trichoderma (dạng bột hoặc dạng hạt).
Tỷ lệ phối trộn:
- Trung bình 1kg chế phẩm Trichoderma có thể phối trộn với 1-2 tấn phân chuồng hoặc 500-700kg phân hữu cơ.
- Nếu đất nhiễm bệnh nặng, có thể tăng gấp đôi lượng nấm.
Cách trộn:
- Trộn đều chế phẩm với phân hữu cơ, rải đều trên mặt đất.
- Cày hoặc xới cho hỗn hợp phân + Trichoderma hòa quyện vào tầng đất 15-20cm.
4. Quy trình xử lý đất bằng nấm Trichoderma
Bước 1 – Làm đất: Dọn sạch, cày bừa kỹ, đảm bảo độ tơi xốp.
Bước 2 – Bón lót: Trộn chế phẩm Trichoderma với phân hữu cơ, rải đều lên đất.
Bước 3 – Phủ đất: Dùng đất mịn lấp một lớp mỏng để bảo vệ nấm tránh ánh nắng trực tiếp.
Bước 4 – Duy trì độ ẩm: Tưới nhẹ để đất đủ ẩm cho nấm hoạt động và phát triển hệ sợi.
Bước 5 – Nghỉ đất: Sau khi xử lý, nên để đất nghỉ ít nhất 7–10 ngày trước khi trồng. Trong thời gian này, nấm Trichoderma sẽ phát triển mạnh, đối kháng và tiêu diệt mầm bệnh trong đất.
Có bà con chia sẻ kinh nghiệm: “Xử lý xong đừng nóng vội trồng liền, cho Tricho có thời gian ‘làm việc’ thì cây sau này mới bám rễ mạnh được.”
5. Lưu ý quan trọng khi xử lý đất bằng nấm Trichoderma
Không trộn chung với thuốc hóa học: Các loại thuốc trừ nấm, kháng sinh trong đất sẽ tiêu diệt cả Trichoderma.
Ưu tiên phân hữu cơ hoai mục: Vì phân tươi có nhiều khí độc (NH₃, H₂S) dễ giết chết nấm có lợi.
Che phủ bề mặt: Nếu đất phơi nắng trực tiếp, nhiệt độ cao sẽ làm giảm mật số nấm Trichoderma. Có thể phủ rơm rạ hoặc nilon mỏng.
Bổ sung định kỳ: Sau 2-3 tháng, nên bổ sung thêm Trichoderma vào đất để duy trì mật số vi sinh vật có lợi.
6. Hiệu quả sau khi xử lý đất với Trichoderma
Giảm bệnh hại rễ: Hạn chế các bệnh như héo rũ, thối gốc, chết cây con.
Đất tơi xốp, giàu mùn: Nhờ Trichoderma phân giải nhanh rơm rạ, hữu cơ.
Cây phát triển bền vững: Rễ ăn sâu, hấp thu dinh dưỡng tốt, cây khỏe ít phải dùng thuốc hóa học.
Năng suất tăng, chi phí giảm: Nông dân đỡ tốn công trị bệnh, tiết kiệm chi phí phân thuốc.
Có người còn ví von: “Bón Tricho cho đất chẳng khác nào nuôi thêm đội quân bảo vệ ngầm dưới lòng đất vậy.”
Xử lý đất bằng nấm Trichoderma trước khi trồng cây là bước quan trọng để phòng bệnh từ gốc, cải tạo đất và tạo nền tảng cho vụ mùa bội thu. Đây là giải pháp sinh học an toàn, tiết kiệm, phù hợp cho cả canh tác truyền thống lẫn nông nghiệp công nghệ cao.